Sarah Hall uit het Engelse North Shields en moeder van een 6 jarige zoon heeft geëist dat de school Sneeuwwitje uit het lesprogramma haalt omdat het sprookje een “ongepast sexueel signaal naar kinderen afgeeft…”. Hall is bezorgd want, zo stelt zij, “Sneeuwitje heeft geen toestemming gegeven om gekust te worden”. Heeft zij een punt of hebben de mensen die haar kwalificeren als “zielig” en “sneu” gelijk?

Het is bijna niemand ontgaan. Het maatschappelijk debat via diverse media naar aanleiding van de beschuldiging van intimidatie, ongepast sexueel gedrag en verkrachting aan het adres van de grote filmproducent Harvey Weinstein. Vrouwen -en in mindere mate mannen- delen hun verhalen of betuigen steun via de hashtag #metoo. Activiste Tarana Burke uit New York gebruikte “Me Too” al in 2006 om empathie te kweken voor vrouwen die slachtoffer waren van seksueel misbruik. Voor Burke was dat een gevolg van een gesprek dat zij in 1997 had met een dertienjarig meisje dat haar toevertrouwde dat zij aangerand was. Burke wilde later dat ze gewoon “me too” gezegd had.

De lijst aan (beroemde) mensen die beschuldigd zijn van sexuele intimidatie is inmiddels enorm. Bill Cosby treft een schikking met zeven vrouwen die hem aanklaagden. Brett Kavanaugh (kandidaat-rechter voor het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten), Bill Clinton (“I did not have…“), Donald Trump (“grab them by the pussy“) en Morgan Freeman om maar een paar te noemen. Freeman is door maar liefst 16 vrouwen beschuldigd van sexueel overschrijdend gedrag. Tijdens opnames zouden vrouwen o.a. opmerkingen van Freeman hebben gekregen over hun figuur tot incidenten waarbij hij rokjes optilde. Netflix wist niet hoe snel zij de samenwerking met Kevin Spacey, ster van House of Cards, moest verbreken nadat er steeds meer verhalen van ongewenste intimiteiten opdoken. Google betaalde miljoenen dollars aan ontslagvergoeding aan mannelijke topmanagers die zich schuldig hebben gemaakt aan grensoverschrijdend seksueel gedrag. Ruud Lubbers noemde Cynthia Brzak “beklagenswaardig” toen hij in zijn rol als Commissaris voor de Unhcr door haar werd aangeklaagd wegens seksuele intimidatie. Jelle Brandt Corstius tenslotte maakte bekend dat hij tijdens zijn werk te maken heeft gehad met seksuele intimidatie.

Blauwtje

De vraag is natuurlijk waar onschuldig geflirt overgaat in ongewenste intimiteiten. Grappig als geflirt van twee kanten komt maar wat als dat niet het geval is? Iedereen mist weleens een signaal en we hebben allemaal weleens een blauwtje gelopen. Seksuele intimidatie is namelijk ook op onze werkvloeren.En al helemaal als er macht bij komt kijken.Niet bij ons, roepen de meeste Nederlandse ondernemers. Toch komen ongewenste omgangsvormen in veel bedrijven voor. De groep werkende Nederlanders die te maken krijgt met grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer bungelt al jaren rond de 16 procent. Dat zijn iets meer dan 1,2 miljoen mensen. Zij worden door collega’s gepest, gediscrimineerd, buitengesloten of seksueel geïntimideerd. Blijkbaar is het (nog steeds) normaal dat er ongepaste opmerkingen worden gemaakt. Gaan complimenten nou eenmaal niet altijd over de inhoud van het werk en moet je niet te moeilijk doen over ongepaste, ongewenste, seksueel getinte aanrakingen. Waarom? Omdat je anders geen resultaat boekt, niet aardig gevonden wordt, geen promotie maakt, of simpelweg omdat het er nou eenmaal bij hoort. En blijkbaar wordt er intern een afweging gemaakt als het gaat om het “nee” zeggen of bespreekbaar maken van wangedrag ten opzichte van die persoon. Denk daarbij aan ingecalculeerde risico’s zoals baanverlies, minder gave projecten of problemen met collega’s.

Wij allen hebben een grote rol in het geven van voorbeeldgedrag en het creëeren van goede en gezonde (werk)cultuur. Dat gaat verder dan de vraag of Sneeuwwitje al dan niet gekust mag worden.

Dick Pieters is eigenaar van trainingsbureau IGNIUS. Via intervisie, tóp maatwerk trainingsprogramma’s en (team)coaching helpt hij mensen over hun eigen ontwikkeling én werk te laten nadenken. Met resultaten in de praktijk die er toe doen. De columns van Dick verschijnen in alle edities van het Noordhollands Dagblad, bijlage Plus-Werk – TMG.

Interessant? Deel deze column!

Tessa heeft een week geleden een training gevolgd. Eentje die iedereen binnen het bedrijf verplicht is te volgen. Wanneer zij er op terugkijkt en zichzelf afvraagt of deze daadwerkelijk een (gedrags)verandering tot stand heeft gebracht blijkt het antwoord teleurstellend.

Maar hoe kan dat? De training was inhoudelijk uitstekend; de trainer was geweldig en het resultaat was goed. Alles klopte. Tessa hield geen rekening met de principes van gedragsverandering. Een training op zichzelf is namelijk niet voldoende om een duurzame gedragsverandering te realiseren. Dus rijst de vraag: hoe effectief zijn al die trainingsinspanningen eigenlijk?

Ebbinghaus

Onze hersenen zijn verantwoordelijk voor twee van onze fundamentele vaardigheden: denken en handelen. Deze twee vaardigheden vereisen het vermogen om te leren (opslaan) en de informatie die het brein verwerft, te onthouden. Dat is de taak van het geheugen. Maar geheugen laat ons vaak in de steek. Onderzoek laat zien dat in 15 tot 30 procent van de gevallen de cursisten het geleerde na de externe training ook in de praktijk toepassen. Hermann Ebbinghaus, pionier in het leerpsychologisch onderzoek, wordt gezien als de ontdekker van de klassieke vergeetcurve. Ebbinghaus bestudeerde waarom we na verloop van tijd dingen vergeten. Hij ontdekte onder andere dat als het trainingsmateriaal geen betekenis heeft en niet gelinkt is aan associaties, het vergeten verspoedigt. Vlak voor een tentamen blokken? Liever niet. Gespreid leren (spaced learning) en dat regelmatig blijven herhalen werkt aantoonbaar beter dan alles in één keer leren. En daar zit direct de crux met veel hedendaagse trainingen. We vergeten omdat we niet werken aan het herzien van de informatie.

Motivatie

Een training (of andere leerinterventie) maakt Tessa enthousiast en klaar om te veranderen. Maar daarmee is zij er nog niet. Voor daadwerkelijke gedragsverandering in de leeromgeving zijn minimaal twee factoren noodzakelijk: Tessa moet iets écht willen (intrinsieke motivatie) om met haar persoonlijk ontwikkeldoelen aan de slag te gaan. Wanneer het doel bijvoorbeeld door de leidinggevende wordt opgelegd en de deelnemer zelf weinig gemotiveerd is om te veranderen (“ik ben verplicht deze training te volgen…”) zal zijn leercurve vooral worden gebruikt om de zoutvlaktes waterpas te maken. Resultaat blijft uit. Een tweede belangrijke factor is dat Tessa haalbare doelen en realistische verwachtingen heeft en, zeer belangrijk, deze in haar praktijk ook vorm moet kunnen geven. Leren door te herhalen, te reflecteren, aan te passen, te ervaren en te genieten van vorderingen. Doen is immers de beste manier van denken. Een derde factor wordt ingevuld door de randvoorwaarden. Indien de inbedding van het geleerde qua tijd, inzet, middelen en energie niet wordt meegenomen in haar ontwikkeling is ook dit rendement te verwaarlozen. Motivation is what gets you started, habit is what keeps you going.

Tandenpoetsen

Het volgen van een training om je verder te ontwikkelen is krachtig en waardevol om te doen. De goede advies- en trainingsbureaus motiveren mensen niet alleen met inspirerende trainingen maar helpen organisaties ook met het vermijden van het kostbare misverstand: zonder vooropgezet plan werknemers op cursus sturen. Zij faciliteren niet alleen het “waarom” en de motivatie maar borgen samen met de klant ook de nieuwe kennis-, houding- en vaardigheidsaspecten in de dagelijkse praktijk van de deelnemer(s). Een abstracte ambitie houdt mensen in ontkenning (“Dit gaat niet over mij”) of weerstand (“Mijn situatie is tóch anders”). Dit vraagt om het afleren van ineffectieve gedragspatronen en het aanleren van nieuw, effectief gedrag door veel oefening en herhaling. Doen dus. Door het “inslijten” van nieuwe gedragspatronen ontstaan er nieuwe verbindingen in onze hersenen, wat in resulteert in duurzame verandering. Tandenpoetsen doe je tenslotte ook dagelijks zonder dat je jezelf ervoor hoeft op te peppen.

De Chinese wijsgeer Confusius stelde “Vertel het mij en ik zal het vergeten. Laat het mij zien en ik zal het herinneren. Laat het mij ervaren en ik zal het mij eigen maken”. Enkel in een veilige haven liggen heeft immers nog nooit een vaardige zeiler opgeleverd.

Maar misschien het allermooiste voorbeeld van leren door doen is Martijn Kardol. Als winnaar van het Leids Cabaret Festival kreeg hij naast de trofee een valhelm: “zodat je nog lekker veel op je bek kunt gaan”.

Dick Pieters is eigenaar van trainingsbureau IGNIUS. Via intervisie, tóp maatwerk trainingsprogramma’s en (team)coaching helpt hij mensen over hun eigen ontwikkeling én werk te laten nadenken. Met resultaten in de praktijk die er toe doen. De columns van Dick verschijnen in alle edities van het Noordhollands Dagblad, bijlage Plus-Werk – TMG.

Interessant? Deel deze column!

Werk is voor de meeste mensen een belangrijk onderdeel van hun leven. Iedereen kent de vraag “Leef je om te werken of werk je om te leven?” Het is geen van beide en tegelijkertijd allebei waar. Werk ís leven en leven is meer dan werk alleen. Beide functioneren niet goed bij overbelasting.

Het aantal jaren dat we werken neemt toe en naast ons werkzame leven verandert ook ons sociale leven. We zijn drukker dan ooit (of maken ons drukker dan ooit) en dit heeft effect op onze gezondheid en ons werk. En als we het daar over hebben gaat het al gauw over stress, ziekte en verzuim waarbij de aandacht zich richt op slechts een klein deel van de medewerkers. De reikwijdte van de visie op werk en gezondheid is echter veel breder.

Als het gaat om de invloed van werk op onze gezondheid kunnen we zeggen dat werk, over het algemeen genomen, positieve effecten heeft. Blootstelling aan ongunstige arbeidsomstandigheden, bijvoorbeeld werken met gevaarlijke stoffen of fysieke arbeidsbelasting zijn daarop uitzonderingen. Stress op de werkvloer is beroepsziekte nummer één. Uit cijfers van TNO blijkt dat meer dan een miljoen mensen jaarlijks het risico loopt op een burn-out en andere werkgerelateerde psychische ziektes. Werkgevers zijn naar schatting 2,5 miljard euro kwijt aan ziekteverzuim door werkstress. Daarbij kost de continue stroom van informatie die ons via social media bereikt ons niet alleen spectaculair veel tijd maar we leveren daardoor ook in op onze nachtrust en het concentratievermogen. Het is steeds makkelijker om privédingen onder werktijd te regelen en andersom, waardoor de balans vervaagt. Hierdoor kunnen mensen na werktijd moeilijker ontspannen omdat ze mentaal nog bij het werk zitten.

Als het gaat om de invloed van gezondheid op ons werk is er natuurlijk ook een verband. Rokers zijn gemiddeld minder productief en melden zich bijna anderhalf keer vaker ziek dan niet-rokers. Bij onvoldoende ontspanning in combinatie met een hoge werkdruk daalt de flexibiliteit en productiviteit van werknemers. Risicogroepen zijn groepen mensen bij wie het evenwicht tussen belasting en belastbaarheid verstoord is. Ook branches met veel bewegingsarmoede (o.a. de transportsector en administratief werk) vormen een risicogroep.

Uit onderzoek weten we bovendien dat een materialistische levensinstelling niet gelukkig maakt. Grossier daarom in ervaringen in plaats van in spullen. Ervaringen zitten in je hoofd waar ze kunnen rijpen tot iets nóg mooiers. Geef als werkgever met kerst in aantocht, bijvoorbeeld een ontspannende activiteit cadeau zoals shiatsu, een museumbezoek of yoga. Want als puntje bij paaltje komt zijn spullen niet belangrijk. Nee, echt niet.

Of het nu gaat om je droombaan of brood op de plank, om ook later fluitend naar het werk te gaan is aandacht voor mentale en psychische gezondheid daarom nu belangrijk. Het bevorderen van de gezondheid leidt tot lager ziekteverzuim, meer voldoening, hogere motivatie, minder verloop en betere prestaties. Juist in tijden van vergrijzing, langer doorwerken en concurrentie op de arbeidsmarkt is het van belang om “fit for the job” te blijven.

Een goede balans werk-privé gaat daarom niet over werk en privé maar over inspanning en ontspanning. Neem niet de hoeveelheid werk als uitgangspunt, maar de hoeveelheid tijd die je beschikbaar hebt. Bepaal voor jezelf hoeveel tijd je wilt werken en hoeveel tijd je wilt voor privé om een goede balans te creëren. Dat betekent bewust keuzes maken (en consequenties aanvaarden). Veel mensen hebben er enorm baat bij als ze elke week tijd inplannen voor ontspanning, denken of eens helemaal niets doen, lummelen. Iets wat velen van ons zichzelf vaak niet gunnen. En laten we dan afspreken dat we ons over dat niets doen dan weer niet schuldig gaan voelen.

Dick Pieters is eigenaar van trainingsbureau IGNIUS. Via intervisie, tóp maatwerk trainingsprogramma’s en (team)coaching helpt hij mensen over hun eigen ontwikkeling én werk te laten nadenken. Met resultaten in de praktijk die er toe doen. De columns van Dick verschijnen in alle edities van het Noordhollands Dagblad, bijlage Plus-Werk – TMG.

Interessant? Deel deze column!

Voorbeeldgedrag

Tessa heeft lunchpauze in het park. Tegenover haar zitten twee moeders naast elkaar op een bankje met ieder hun kind naast zich. De ene moeder heeft een telefoon in haar hand, net zoals haar kind. De andere moeder leest een boek, net zoals haar kind. Tessa hoort de moeder met de telefoon in haar hand aan de andere moeder vragen: “Hoe krijgt u het toch voor elkaar om uw kind een boek te laten lezen…?”

Terwijl Tessa naar de moeders kijkt, herinnert zij zich een training waar zij met haar collega’s aan deelnam. Op het moment dat de trainer haar leidinggevende uitnodigde tot het doen van een rollenspel antwoordde deze geïrriteerd: “Maar ík sta in deze training niet ter discussie!” De stilte die hierop volgde was veelzeggend. Door zich onfeilbaar en ondoordringbaar op te stellen knalde hij de deur dicht en gaf hij een destructief signaal aan de anderen af: ik laat me niet zien maar van jullie verwacht ik wel dat je je kwetsbaar opstelt. Niet het goede voorbeeld geven betekent dat de kans groot is dat gedrag wordt overgenomen en het verval ingezet. Kwetsbaarheid levert soms ongemakkelijke momenten op, maar versterkt uiteindelijk de band.

Want het is simpel. Leidinggeven begint met voorbeeldgedrag. CDA-leider Van Haersma Buma heeft kritiek op het taalgebruik van een deel van zijn collega’s en wijst op het voorbeeldgedrag van politici in het Kamerdebat. Beroemd is het filmpje van Haruka Nishimatsu, CEO van Japan Airlines. Je ziet hem met de bus naar zijn werk gaan en in de kantine naast zijn werknemers zitten. Ongekend in een Aziatische cultuur met een hoge machtsafstand. Symbolisch gedrag of een rolmodel dat we graag omarmen maar wat niet altijd succes garandeerd. Er is ook nog zoiets als je werk goed doen. Een jaar na het verschijnen van het filmpje van Haruka vroeg Japan Airlines faillissement aan en ging het bedrijf aan het infuus bij de overheid.

Maserati

Waar wij collectief van walgen? De graaicultuur, zelfverrijking en doorgeslagen salarisregelingen om maar eens wat te noemen. Een vette bonus accepteren terwijl het slecht gaat met het bedrijf en er mensen uit moeten is niet iets wat op sympathie kan rekenen. Voormalig SGP-wethouder Peter Zevenbergen krijgt al twaalf jaar bijna 5000 euro per maand wachtgeld terwijl hij al jaren een vaste baan heeft. Een moreel appel van de burgemeester heeft Zevenbergen niet van de regeling doen afzien. Ook een oproep van de lokale VVD legde hij vlot naast zich neer. Het symbool van bestuurlijke gekte is de Maserati waarin de voormalig directeur van de Amsterdamse woningbouwcorporatie Rochdale, Hubert Möllenkamp rondreed. Op schaamteloze wijze maakte hij misbruik van zijn positie terwijl hij een voorbeeldfunctie had. Geen enkel moment toonde hij schuldbesef. Woorden en acties vragen continu attentie en onderhoud. Vertrouwen en respect degraderen wanneer mensen A zeggen maar B doen.

Wat wel werkt

Het enige dat in top-down management wel goed werkt is het goede voorbeeld geven, het wenselijke te doen. Communicatie is ondersteunend. John Baldoni beschreef “Lead by Example” al in 2008 in zijn boek 50 ways great leaders inspire results. Goed voorbeeld doet goed volgen maar slecht voorbeeld ook. Tessa kijkt naar de beide moeders en denkt: je kunt je kind niet motiveren een boek te lezen als je zelf alleen maar op je telefoon kijkt. De diepzinnige waarheid is dat je een mens alles kunt afpakken op één ding na: de laatste menselijke vrijheid om zelf te bepalen hoe je je gedraagt onder bepaalde omstandigheden, je eigen instelling te kiezen.

Voorbeeldgedrag, waar dan ook, hoe dan ook is een verantwoordelijkheid voor ons allen, los van functie, titels en alles wat nog meer hoort bij de mallemolen van het leven en in organisaties. Laten we ons daar bewust van zijn. Mensen volgen uiteindelijk alleen leiders met wie zij een gemeenschappelijke identiteit hebben en met wie zij zich verbonden voelen.

Dick Pieters is eigenaar van trainingsbureau IGNIUS. Via intervisie, tóp maatwerk trainingsprogramma’s en (team)coaching helpt hij mensen over hun eigen ontwikkeling én werk te laten nadenken. Met resultaten in de praktijk die er toe doen. De columns van Dick verschijnen in alle edities van het Noordhollands Dagblad, bijlage Plus-Werk – TMG.

Interessant? Deel deze column!

Druk, druk, druk

Grote kans dat iemand “druk” zegt als je vraagt hoe het met hem gaat. In Nederland leren we vooral dat als je maar hard werkt je iets kan bereiken. Tessa is ambitieus en veeleisend en houdt veel bordjes hoog. Klanten trekken aan haar, collega’s stellen vragen over projecten en de vele e-mails schreeuwen om een reactie. Hierdoor voelt zij zich vaak onrustig, gejaagd, vermoeid en geleefd. Er ligt altijd werk en het lijkt nooit af.

Ook thuis staat Tessa “aan” en gaat het werk door. De keerzijde van dit alles is onbegrip, irritatie en weinig tijd voor haar partner. Het valt haar zwaar om haar werk los te laten en afstand te nemen. Ze weet niet goed meer hoe het is om te ontspannen en hoe aandacht te geven aan wat echt belangrijk voor haar is: rust en tijd voor haarzelf en haar omgeving. Even “niets”, uitloggen en los gekoppeld zijn van haar werk. Ze lijkt het verleerd te zijn.

Vakantie

Met de zomervakantie voor de deur hebben veel werkende Nederlanders binnenkort tijd om op te laden. Ook voor Tessa een paar weken vrij om even niet te werken en bij te komen. Maar in het digitale tijdperk waarin we 24 uur per dag alles kunnen checken en bereikbaar zijn valt dat niet altijd mee. Een derde van de Nederlanders blijft doorwerken op vakantie en hoewel niet altijd werk gerelateerd, let meer dan de helft van de Nederlanders bij het boeken van een vakantie op de aanwezigheid van draadloos internet. Online kan je namelijk makkelijk geïnformeerd worden en dagelijks je (werk)mail checken via de Wifi van je Portugese camping of meelezen met dat rapport dat binnen komt omdat je nu eenmaal in de cc van de e-mail staat.

Zwembad

Waar de één adviseert alles los te laten en aangeeft niet gestoord te willen worden tijdens de vakantie zegt de ander dat hij zich veel beter kan ontspannen als hij vinger aan de pols houdt en dat het geen probleem is om een halfuurtje e-mail te checken tijdens vakantie of de werktelefoon op te nemen als je toch naast het zwembad ligt.

Hoe je het ook invult, uiteindelijk ben je zelf verantwoordelijk. Dus ook voor het bewust inplannen van rust en quality time. Maak daarom afspraken met jezelf, je collega’s en je leidinggevende zodat verwachtingen helder zijn voordat je weggaat. Vertel wanneer je weg bent, in welke mate je betrokken wil zijn en geef openheid over waarom je bepaalde zaken overdraagt. Ook zinvol is om aan te geven waarom je rust wil. Collega’s snappen dan je beweegredenen beter en zullen hier naar handelen. Stap niet in de klassieke valkuil om een week voordat je weg gaat harder te gaan werken om alles af te krijgen. Slimmer werken is het devies en goed overdragen is de sleutel. Begin daar ruim op tijd mee want als daar onduidelijkheid over bestaat loop je het risico toch te werken terwijl je dat aanvankelijk niet wilde.

Wanneer Tessa op haar werk begint met de lat minder hoog te leggen, bewust rust in te plannen en de gedachte druk te zijn los kan laten, kan zij eindelijk weer ontspannen. Dat heeft tot gevolg dat ze minder tijd nodig heeft om de dingen te doen en dat de dingen die zij doet, met meer plezier en focus doet. Een verschuiving van druk-druk-druk naar scherpere aandacht, hogere kwaliteit en meer in het “nu”. En niet alleen voor haar zelf maar ook voor de mensen om haar heen. Zowel op het werk als in de thuissituatie.

Zorg er voor dat de prioriteit tijdens vakantie vakantie is. Laat zoveel mogelijk de zon het werk doen en wees niet te druk om het goede leven te leven. Geef bewust aandacht aan de dingen die er toe doen, die je blij maken. Waar je ook voor kiest…. een prettige vakantie!

Dick Pieters is eigenaar van trainingsbureau IGNIUS. Via intervisie, tóp maatwerk trainingsprogramma’s en (team)coaching helpt hij mensen over hun eigen ontwikkeling én werk te laten nadenken. Met resultaten in de praktijk die er toe doen. De columns van Dick verschijnen in alle edities van het Noordhollands Dagblad, bijlage Plus-Werk – TMG.

Interessant? Deel deze column!